Nedir.Org *
admin

Sıfat Tamlamaları Nedir

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Bir sıfatın, ismin önüne gelerek, onu nitelemesi yada belirtmesiyle oluşan tamlamalardır.
Sıfat+İsim=> Sıfat Tamlaması (Sıfat=Tamlayan, İsim=Tamlanan)
Büyük insan, Düz saç, Üç Elma, O adam
 
Not: Sıfat mutlaka ismin önünde olmalıdır.
Adamın burnu epey büyüktü. (“Büyük” sözcüğü sıfat olmasına rağmen, sıfat tamlaması kurmamıştır.)

Not: Adlaşmış sıfat, sıfat tamlaması sayılmaz.
Çalışanlar, belli oluyor.
 
Not: Adlaşmış sıfat, bir sıfat tarafından nitelenerek yada belirtilerek sıfat tamlaması oluşturabilir.
Yakışıklı gençleri daha çok severim.
 
Not: Sıfat tamlamasında tamlayan yada tamlanan isim tamlaması olabilir.
Sıcak yaz akşamları,
El örgüsü kazak

Sıfat Tamlamasının Tanımı

Bir veya daha fazla sıfatın bir (veya daha fazla) ismi sayı, renk, biçim, hareket, durum, sayı ve yer bakımından nitelediği veya belirttiği kelime gruplarına sıfat tamlaması denir.

Sıfat Tamlamalarının Özellikleri

Sıfat tamlamalarında birinci kelimeye tamlayan; ikincisine de tamlanan denir. Tamlayan, tamlananın anlamını bütünler. Tamlayan, yani sıfat yardımcı unsurdur; tamlanan, yani isim de asıl unsurdur. Tamlayan başta gelir, tamlanan sonda. Bu “Türkçede yardımcı unsur başta; asıl unsur sonda bulunur” kuralına göre açıklanabilir. Grubun vurgusu tamlayandadır.

İsim tamlamasında olduğu gibi sıfat tamlamasında da tamlananla tamlayanın nereden ayrılacağı iyice kavranmalı, anlam her zaman ön plânda tutulmalıdır.

 Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir / sağlık ocağı
 Tek / çocuk
 yanaklarımı pembeleştiren / makaslar
 uçuşan / pamukçuklar
 Kavakları silkeleyen / rüzgâr
 Koca / bahçe
 Tasasız / gözler
 Güzel / çerçeveler
 Kocaman / bir / masası ve koltuğu
 Başka / bir / boyut

 Sıfatla isim eksiz birleşir. Yani tamlama eki yoktur.
 Kırık kalp, serin serviler...
 
Bütün sıfatlarla sıfat tamlaması yapılabilir
 

1. Niteleme Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Kocaman / bir masası ve koltuğu
Koca / bahçe, tasasız / gözler, güzel / çerçeveler
Mavi deniz, tatlı su, yakın arkadaş, çalışkan öğrenci, yuvarlak masa, akciğer, Akdeniz, karabiber, başbakan, başhekim...
 

­2. İşaret Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Bu soruyu kim cevaplayacak?
Kitabı şu genç almıştı.
O eşyaları nereye götürüyorsun?
Öteki sorulara geçiniz.
Beriki masaları da taşıdık.

­3. Asıl Sayı Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Her gün iki saat ders çalışır, bir saat de kitap okurum.
Bir ağaç bile bırakmamışlar; kesmişler.
Yüz yıl öncesine geri döndük.
Türkiye nüfusunun yetmiş milyon olduğu söyleniyor.
Beş milyon ton patates

­Sayıyla değil de diğer birimlerle ölçülen nesneler için
10 cm ip, 2 m kumaş, 100 ton kömür, 3 kg şeker...

­4. Sıra Sayı Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

77. yıl, 11'inci bölük, birinci gün, ikinci gelişimiz,

­5. Kesir Sayı Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Yüzde bir ihtimal, yarım ekmek, çeyrek (dörtte bir) ekmek...

­6. Üleştirme Sayı Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

İkişer elma, yedişer kişi, ellişer milyon, birer gün arayla,

­7. Belgisiz Sıfatlarla Yapılan Sıfat Tamlamaları

kimi insanlar, bir yaz günü, her soru, birtakım insanlar, birkaç kişi, tüm insanlar, bütün varlıklar...

­8. Soru Sıfatlarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Nasıl kitaplardan hoşlanırsın?
Kaç gün sonra geleceksin?
Eve giderken hangi otobüse bineceğiz?
Kaçıncı sınıfta okuyor?
Ne gün geleceğini söyledi mi?
Kaçar kişilik gruplar hâlinde gideceğiz?
Kaçta kaç hisse istersin?

­Sıfat-fiillerle veya sıfat-fiil gruplarıyla Yapılan Sıfat Tamlamaları

Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir sağlık ocağı
yanaklarımı pembeleştiren / makaslar
Kavakları silkeleyen / rüzgâr
uçuşan / pamukçuklar
mavileşen / manzara
eserken yelken açmadığım / rüzgâr
daha deniz görmemiş / bir çoban çocuğu
gecenin bitmeğe yüz tuttuğu / an
 
Sıfat ve zarfların anlamlarını, miktar ve derece bakımından tamamlayan zarfların meydana getirdiği kelime grupları da birer sıfat tamlamasıdır.
en tatlı, çok güzel, pek doğru, daha gösterişli...
 
Sıfat tamlamasında sıfatla isim arasına noktalama işareti konmaz. Meselâ, virgül konursa ilk kelime tek başına kalmış olur, dolayısıyla isimleşir.
Genç adama gülümseyerek baktı. (genç: sıfat)
Genç, adama gülümseyerek baktı. (genç: isim, özne)
 
Birkaç sıfat, arka arkaya sıralanarak bir ismi niteleyebilir veya belirtebilir:
Karanlık, büyük, korkutucu ve nemli bir evdi.
Yavaş, vakur, tatlı bir kadın sesi
 
Aynı şekilde bir sıfat birden fazla isme ait olabilir:
Yüksek dağlar, tepeler, yaylalar, o bölgenin coğrafî yapısını oluşturur.
Pahalı elbiseler, ayakkabılar
 
Tamlanan, tamlayan veya her ikisi birden kelime grubu olabilir. Sıfat tamlaması da başka bir sıfat tamlamasında tamlayan ya da tamlanan olabilir:
Seher musikisi > Engin seher musikisi> Bir engin seher musikisi
Şu / gözlüklü adam
Mum rengi / çehreler
Yumuşak ve korkak / adımlar
Bacalara takılan / şu beyaz bulutlar
Ay ışığındaki / büyülü şeffaflık ve nur
Koklamadan attığım / gül demeti
 
Cümlede isim, sıfat ve zarf olarak görev yaparlar.
Bu yumuşak ve pembe tenli avı, pençesinde sıkarak yükseldi.
Sabah ezanı okunurken başlayan yağmur, birdenbire sağanak hâlini aldı.
 
Sıfat tamlamalarında eğer tamlanan zaten tamlayanın anlamında varsa düşürülür. Bilinir ki o sıfat o isimden başkasına ait değildir. Bu durumda bu sıfatlara adlaşmış sıfatlar denir:
Ağlayan insanlar bir gün güler. Ağlayanlar bir gün güler.
Gelen ... giden ... aratır Gelen gideni aratır.
Hasta adamı hastahaneye yetiştiremediler Hastayı yetiştiremediler.
Üçler basamağı,
1453'ten sonra...
Gençler ağaç dikiyor.
Tembeller başarılı olamaz.

Sıfat Tamlamaları Resimleri

  • 2
    Bu resime açıklama eklenmemiş. 9 ay önce

    Bu resime açıklama eklenmemiş.

    9 ay önce | Sil Teşekkürler :)
    9 ay önce | Sil Umarim beğenirsiniz
  • 1
    Bu resime açıklama eklenmemiş. 9 ay önce

    Bu resime açıklama eklenmemiş.

Sıfat Tamlamaları Sunumları

Sıfat Tamlamaları Soru & Cevap

  • 0

    9 ay önce

    Soru : 10 tane cümleler halinde sıfat tamlamasiyla ilgili örnekler verebilirmisiniz

Sıfat Tamlamaları Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Yazı İşlemleri
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin